Irańskie reliefy skalne

Na ziemiach irańskich zwyczaj przedstawiania wydarzeń religijnych lub historycznych na wygładzonych powierzchniach skalnych, cieszył się wyjątkową popularnością. Wykonane w płytki i płaski sposób, dziś są już słabo czytelne, ale dla współczesnych stanowią źródło poznania ikonografii i religii elamickiej. W okresie pastyjskim, najwięcej reliefów powstało na terenie dawnego Elamu, ale ich jakość artystyczna budzi wątpliwości. Inaczej jest w przypadku reliefów sasanidzkich. Niemal każdy z władców tej dynastii pozostawił po sobie kilka reliefów, które przedstawiają szczególny związek z najwyższym bogiem. We wszystkich reliefach, król jest postacią najważniejszą, mamy, bowiem do czynienia ze sztuką dworską, której zadaniem było przedstawienie wielkości i potęgi władcy. Wyraźny jest tutaj wpływ rzymski. Reliefy rzymskich cesarzy, stanowiły część dekoracji architektonicznej i były bezpośrednio kierowane do odbiorcy. Reliefy irańskie, umieszczone były poza terenem zamieszkałym, w pobliżu źródeł wody i miały często symboliczny wymiar. Od niepamiętnych czasów na dworach irańskich królów i arystokratów, ale także i w domach prostych, pojawiali się wędrowni gosanowie, trubadurzy opiewający wspaniałe czyny irańskich bohaterów. Przez wiele wieków przekaz ustny zdominował tradycję irańską, do czego w dużej mierze przyczynili się kapłani, uznający pismo za wymysł szatana. Późniejsza część tekstów, to przede wszystkim dzieła historiograficzne. \”Testament Ardaszina\”, \”Syn Papaka\”, zawierają przestrogi i rady dla króla, uwagi o wymaganych u władcy cechach charakteru oraz o sposobach wyboru następcy tronu. Znajdujemy tam także informacje o podziale społeczeństwa na cztery klasy, oraz o związkach władzy królewskiej z religią. Podobne problemy opisuje \”List Tansara do króla Tabaristanu\”. Jest to rodzaj rozprawy historycznej, politycznej i etycznej zapisanej w formie korespondencji Tansara, z królem Tabaristanu, niezorientowanym w nowej sytuacji politycznej powstałej po upadku Arsakidów. Ostatni rozdział został dodany po podboju arabskim i śmierci Jazdegarda III. Później utwór ten stał się informacją dla historyków arabskich.

Tagi:

Buzu Historia © 2019