Wazowie

Wazowie Wazowie to, jak powszechnie wiadomo, dynastia wywodząca się rodem ze Szwecji, choć mająca też pewne koneksje rodzinne z Jagiellonami. To właśnie te koneksje w dość dużej mierze zaważyły na tym, że to właśnie Zygmunt Waza zasiadł na tronie Rzeczypospolitej. Ówczesna bowiem szlachta była niezmiernie przywiązana do tradycji i rada była mogąc widzieć na swym tronie kogoś, kto – nawet w niewielkim stopniu – związany był z ukochanymi Jagiellonami, tak długo i tak szczęśliwie (przynajmniej na pierwszy rzut oka) rządzili państwem. Pierwszy król z dynastii Wazów zasiadł na tronie Rzeczypospolitej w roku 1587, przyjmując tytuł Zygmunta III. Rządził do swej śmierci, czyli do roku 1632. Jego następcą wybrano jego pierworodnego syna, Władysława, folgując tym samym szlacheckim upodobaniom do tradycji i monarchii dziedzicznej. Władysław IV rządził krajem do roku 1648. Nie cieszył się zbyt dobrym zdrowiem, zmarł dość niespodziewanie i bezpotomnie. Schedę po nim objął jego młodszy brat, Jan Kazimierz, dotychczas szczęśliwy posiadacz kardynalskiego kapelusza. Objął tron od razu w roku 1648, rządził zaś do roku 1668. Tron oddał samowolnie, abdykując. Swe ostatnie lata spędził we Francji, tęskniąc jednak za Rzeczpospolitą.

Tagi: , , , ,

Władysław IV – podsumowanie

Czy można krótko ocenić Władysława IV Wazę? Na pewno nie. Takiego zadania można podjąć się tylko w bardzo dużej publikacji, szczegółowej, dysponując mnóstwem faktów. Można jednak choć nieco przybliżyć sylwetkę Władysława IV co, jak sądzę, uczyniłem. Król – mimo wszystkich swoich początkowych sukcesów – ogólnie nie przyniósł Rzeczypospolitej wiele dobrego. Gonił za własnymi marzeniami, za wybujałą polityką dynastyczną. Gonitwa ta zaprzepaściła dla Rzeczypospolitej – a konkretnie dla Polski – odzyskanie Śląska, Pomorza i osłabienie naszego największego zachodniego wroga, czyli Cesarstwa. Władysław, o czym wcześniej nie wspomniałem, podtrzymywał także fatalną ojcowską politykę względem Ukrainy, co w roku 1648, czyli roku jego śmierci, zaoowocowało olbrzymim powstaniem czerni kozackiej dowodzonym, przynajmniej teoretycznie, przez Bohdana Zenobiego Chmielnickiego. Dopiero następca Władysława, Jan Kazimierz, uregulował nieco sprawy Ukrainy, ale wówczas było już za późno. To za panowania Władysława IV, czyli przed wybuchem powstania Chmielnickiego, była ostatnia realna szansa połączenia Ukrainy z Polską i Litwą na zasadzie równej federacji. Władysław, mówiąc krótko, zawiódł w najbardziej palących i potrzebnych Rzeczypospolitej kwestiach.

Tagi: , , , ,

Władysław IV Waza

Władysław IV Waza Władysław urodził się w Łobzowie, dnia 9 czerwca 1595 roku. Był młodszym synem Zygmunt III Wazy i pierwszej żony tegoż, Anny z Habsburgów. Miał jednego, młodszego brata – Jana Kazimierza. Władysław, z racji tego, że był pierworodnym Zygmunta, był logicznym kandydatem na następce tronu Rzeczypospolitej. Zygmunt Waza nie od razu jednak zdecydował się na przeznaczenie swemu starszemu synowi takiej roli. Najpierw, do czego przymierzeniami były sławetne dymitriady, miał zamiar osadzić syna na tronie moskiewskim. I faktycznie, Władysław w roku 1610 uzyskał godność cara. Był to jednak czczy tytuł, którym nasz przyszły monarcha szczycił się do roku 1634, czyli do pokoju w Polanowie zawartego między nim a carem Michałem I Fiodorowiczem. Pokój ten był pierwszym niewątpliwym sukcesem Władysława IV. Przyniósł Rzeczypospolitej nowe województwa: do Korony została przyłączona ziemia czernihowska, zaś do Litwy – smoleńska. Ponadto, co było wówczas dość istotnym, pokój ów był pokojem wieczystym, względnie zabezpieczał więc wschodnią granicę Rzeczypospolitej. Obie strony zobowiązały się też – choć, trzeba to podkreślić, w sposób raczej teoretyczny – do wzajemnej pomocy w razie agresji szwedzkiej lub tureckiej.

Tagi: , , , , ,

Buzu Historia © 2018